هنگامی که بحث از جابهجایی هوا یا گازها در کاربردهای گوناگون به میان میآید، فنهای محوری (آکسیال) و فنهای گریز از مرکز (سانتریفیوژ)، از بهترین و بهینهترین انتخابها در میان انواع سیستم تهویه سوله محسوب میشوند.
اگرچه ممکن است هر دو در شرایط مشابه مورد استفاده قرار گیرند، اما طراحی این دو نوع فن صنعتی بسیار متفاوت است و به روشهای متفاوتی عمل میکنند. انتخاب نوع مناسب اگزاست فن، به عواملی همچون میزان جریان هوا، فشار، محدودیتهای فضا و نوع کاربرد آن بستگی دارد.
در این مقاله، انواع هواکش صنعتی برای تهویه سوله را با یکدیگر مقایسه کرده و تفاوتها، ویژگیهای عملکردی، مزایا و معایب آنها را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
بررسی فن آکسیال و سانتریفیوژ برای تهویه سوله
یکی از عوامل حائز اهمیت در بهرهمندی محیط سوله شما از شرایط تهویهای مطلوب، استفاده از یک سیستم تهویه صحیح و کارآمد است؛ بنابراین باید در انتخاب و خرید تهویه سوله، دقت بسیاری به خرج دهید.

فن آکسیال و اهمیت استفاده از آن برای تهویه سوله
فن محوری یا «آکسیال»، فنی است که در آن جریان هوا به موازات محور چرخش حرکت میکند. پرههای فن آکسیال شبیه به پروانه هستند و با چرخش موتور، هوا از یک سو به داخل کشیده شده و از سوی دیگر خارج میشود؛ در حالی که تمام این جریان در همان جهت محور حرکت میکند.
ویژگیهای کلیدی فنهای محوری یا آکسیال
با بررسی دقیقتر مشخصات فنهای محوری، لازم است برخی از جنبههای فنی که آنها را برای کاربردهای خاص ایدهآل میسازد، مشخص نماییم.
- جهت جریان هوا: این فن صنعتی بهگونهای طراحی شده است که هوا را در امتداد محور خود جابهجا کند، حرکت خطی را تضمین نماید و این قابلیت را ایجاد کند که حجم زیادی از هوا با حداکثر مقاومت مدیریت شود.
- پرهها: طراحی پرهها برای تسهیل جابهجایی هوا و افزایش راندمان تهویه سوله، کلیدی است. به همین دلیل هنگام خرید تهویه سوله جنبههایی مانند تعداد پرهها، زاویهی آنها و مشخصات فنی دیگر، باید در نظر گرفته شود.
- فشار پایین: فنهای آکسیال میتوانند در شرایط فشار پایین کار کنند و شما را از تهویهی هوای محیط، مطمئن سازند.
- نصب آسان: شما میتوانید این فن را در هر مکانی که تمایل دارید، نصب کنید. هواکشهای آکسیال جدید با داشتن دستگیرهی حمل، این امکان را به شما میدهد که بهراحتی آن را جابهجا نمایید.
- مقرونبهصرفه: فنهای آکسیال با طراحی ساده و کارایی بهینهتر، انتخابی مناسب و کارآمد برای تهویه ایدهآل سوله محسوب میشوند.
- صرفهجویی در مصرف انرژی: این اگزاست فنها در کاربردهای کمفشار، به دلیل ساختار حرفهای، از راندمان بالایی برخوردارند. این ویژگی، مصرف انرژی را به حداقل رسانده و آنها را برای تهویه و خنکسازی، ایدهآل میسازد.
معایب فنهای آکسیال برای تهویه سوله
- فشار هوا: باید در نظر داشته باشید که فشار هوای تولید شده توسط فنهای آکسیال، نسبت به فنهای سانتریفیوژ کمتر است.
- محدودیت در کانالکشی: این فنها قابلیت اتصال به سیستم کانالکشی را ندارند و جریان هوای آنها مستقیم است؛ از این رو نمیتوان تغییراتی در مسیر هوای خروجی آنها اعمال کرد.
کاربردهای رایج فنهای آکسیال
- سیستمهای تهویه مطبوع: این فنها برای ایجاد جریان هوا و خارج کردن هوای راکد در کارگاههای تجاری، سولهها و گلخانهها مورد استفاده قرار میگیرند و عملیات تهویه و انتقال هوا را به خوبی انجام میدهند.
- سولهها و کارخانجات: اگزاست یا خروج هوای گرم، دود و گردوغبار و کاهش دمای محیط سوله.
- معادن زیرزمینی: رساندن هوای تازه به اعماق زمین و خارج کردن گازهای سمی.
- گلخانهها و مرغداریها: یکنواختسازی دما و رطوبتِ کل سالن و کاهش خطر آفتزدگی و رطوبت (که برای سلامت گیاهان و محیط بسیار حیاتی است).
- صنایع (چوب، آجر، مواد غذایی): ایجاد جریان هوای مداوم برای رطوبتگیری از محصول و خشک کردن سریع آن.
🟠مشاهده محصولات مرتبط با مرغداری
فن سانتریفیوژ و نحوه عملکرد این نوع فن صنعتی
عملکرد فن سانتریفیوژ (گریز از مرکز) با فن آکسیال متفاوت است. پرههای این فن بهگونهای طراحی شدهاند که هوا را عمود بر محور چرخش هدایت کنند.
این فن، هوا را به مرکز خود میکشد و سپس آن را از طریق یک محفظه (حلزونی) و با زاویهی قائمه نسبت به ورودی، به بیرون میراند؛ بدین ترتیب نیروی گریز از مرکز لازم برای به حرکت درآوردن هوا ایجاد میشود.
ویژگیهای کلیدی فنهای سانتریفیوژ
با بررسی دقیقتر مشخصات فنهای سانتریفیوژ، مشخص میشود که برخی از جنبههای فنی، آنها را برای کاربردهای پرفشار و صنعتی ایدهآل میسازد.
- جهت جریان هوا: برخلاف فنهای محوری، در این نوع هواکشها جریان هوا تغییر جهت میدهد. هوا به موازات محور وارد دستگاه شده و سپس با زاویهی ۹۰ درجه (بهصورت شعاعی) و با فشار به بیرون پرتاب میشود.
- پروانهها (ایمپلر): طراحی آنها شکلی استوانهای مانند دارد. تیغهها میتوانند به شکلهای مختلفی (خم به عقب، خم به جلو یا شعاعی) باشند.
- فشار بالا: ویژگی بارز فنهای سانتریفیوژ، توانایی کار در شرایط فشار استاتیک بالا است. این ویژگی آنها را قادر میسازد تا بر مقاومتِ ناشی از کانالکشیهای طولانی، فیلترها و دمپرها غلبه کنند و جریانی پایدار ایجاد نمایند.
- دوام و مقاومت بالا: این دستگاههای تهویه معمولاً درون یک محفظهی حلزونیشکل محصور شدهاند و ساختاری بسیار مقاوم دارند. این نوع طراحی، آنها را برای محیطهای سخت صنعتی و دماهای بالا بسیار مناسب میکند.
- کاربرد چند منظوره: فنهای صنعتی سانتریفیوژ را میتوان برای کاربردهای مختلف، از جمله جمعآوری گرد و غبار، استخراج دود و سیستمهای تهویه مطبوع، پیکربندی کرد.
- کارآمد برای فشار متوسط تا زیاد: هنگامی که نیاز به غلبه بر مقاومت در مجاری یا فیلترها دارید، هواکشهای گریز از مرکز کنترل جریان هوای بهتری را ارائه میدهند.
- عملکرد کم صدا: بسته به طراحی و کاربرد، فنهای سانتریفیوژ میتوانند در شرایط فشار بالا، عملکرد کمصداتری نسبت به فنهای آکسیال ارائه دهند.
- امکان کانال کشی: این هواکش صنعتی با ساختار پیشرفته و مدرن این امکان را به شما می دهد که به راحتی هرچقدر که نیاز بود کانال کشی کنید و به راحتی هوا را پخش کنید.
معایب فنهای گریز از مرکز یا سانتریفیوژ
حجم کمتر هوا: این هواکش هوا را با قدرت بالا اما با حجم کمتر وارد محیط میکند و تنها برای فضاهایی مناسب است که نیاز به گردش هوای حجیم ندارند.
نصب سخت: هواکش سانتریفیوژ بهدلیل حجم زیاد و پیچیدگی بالا، نصب سخت و پرهزینهای دارد.

کاربردهای رایج فنهای سانتریفیوژ
- سیستمهای تهویه مطبوع: در سیستمهای تهویه مطبوع بزرگتر برای تأمین هوا از طریق کانالها یا استخراج هوا از اتاقها استفاده میشود.
- کاربردهای صنعتی: معمولاً در سیستمهای جمعآوری گرد و غبار، استخراج دود و سیستمهای تهویه برای کارخانهها، آزمایشگاهها و سایر محیطهای سنگین یافت میشود.
- واحدهای هواساز: در سیستمهایی استفاده میشوند که هوا باید از طریق کانالهای طولانی یا در برابر مقاومت بالا جابجا شود.
مقایسه فن آکسیال با سانتریفیوژ
| ویژگی | فن محوری | فن سانتریفیوژ |
|---|---|---|
| طراحی | هوا به موازات محور چرخش حرکت میکند | هوا با زاویه قائمه نسبت به محور حرکت میکند |
| جهت جریان هوا | تیغههای ساده و به سبک پروانه | پیچیده با چندین تیغه و پوشش |
| فشار هوا | فشار پایین | فشار بالا |
| کارایی | مناسب برای جریان هوای پر حجم و کم فشار | مناسب برای جریان هوای متوسط تا پرفشار |
| سطح نویز | ارام بی صدا | میتواند پرسروصداتر باشد، اما در کاربردهای فشار بالا بیصداتر است |
| هزینه | معمولاً مقرون به صرفه تر است | به دلیل پیچیدگی طراحی میتواند گرانتر باشد |
| کاربردها | تهویه عمومی، سیستمهای خنککننده | جمعآوری گرد و غبار، استخراج دود، فرآیندهای صنعتی، واحدهای تهویه مطبوع |
کدام نوع فن صنعتی را باید برای تهویه سوله خود انتخاب کنید؟
انتخاب میان این دو فن برای سوله، به شرایط سوله شما بستگی دارد. از جمله موارد مهم می توان به اندازهی محیط، نوع فعالیت محیط صنعتی، میزان آلودگی، فضای نصب هواکش صنعتی و… بستگی دارد.
اگر به دنبال فن سوله هستید که هوای زیادی را جابهجا کند اما فشار آن خیلی مهم نیست، فنهای آکسیال بهترین انتخاباند؛ چون هم ارزانترند و هم جای کمتری میگیرند. اما اگر سیستم شما لولهکشی پیچیده دارد یا باید هوا را با زور از فیلترها رد کند (تهویه مرکزی)، باید از فنهای صنعتی گریز از مرکز برای تهویه سوله استفاده کنید که قدرت فشار بالایی دارند.
بطور کلی برای تهویه مطمئن سوله های صنعتی از هواکش صنعتی آکسیال استفاده میشود. اما به دلیل تنوع بالای هواکش های صنعتی اکسیال در بازار انتخاب گزینه ایدهآل دشوار است.
در ادامه این مقاله تخصصی، به نکات مهم خرید فن آکسیال برای تهویه اصولی سوله صنعتی می پردازیم.
نکات خرید فن آکسیال برای تهویه سوله
شما باید در نظر بگیرید زمانی که به دنبال هواکش و تهویه مناسبِ محیط خود هستید، باید ابعاد محیط، شرایط اقلیمی و نیاز کارایی هواکش صنعتی را بررسی کنید تا دچار مشکل نشوید.
برخورداری از فشار استاتیک بالا
معمولاً فشار استاتیک بالاتری تولید میکند. بدین معنا که اگر در مسیر هوا موانعی وجود داشته باشد (مانند فیلترهای ضخیم، کویلهای سرمایشی یا کانالهای طولانی)، این فن دچار افت راندمان نمیشود (اصطلاحاً کم نمیآورد) و هوا را با قدرت عبور میدهد.
نیاز به سرویس، تعمیر و نگهداری کم
باید در نظر داشته باشید که هواکش صنعتیِ انتخابی، از قابلیت تعمیر و نگهداری آسانی برخوردار باشد؛ تا در صورت بروز نقص فنی، ضمن جلوگیری از وارد شدن هرگونه آسیب به محیط، امکان سرویس و راهاندازی مجدد آن در سریعترین زمان ممکن فراهم گردد.
قابلیت ایجاد جریان هوای قدرتمند
پرههای هواکش با طراحی پیشرفته و مهندسی شده، راندمان را به ۱۰۰٪ میرسانند و میتوانند بهراحتی جریان هوا یکنواختی در محیط ایجاد کنند. این فنهای صنعتی بهدلیل راندمان بالا، تأثیر چشمگیری بر مصرف انرژی میگذارد.
داشتن الکتروموتور با کیفیت
موتور مورد استفاده در اگزاست فنهای حرفهای، با تکنولوژی روز دنیا ساخته شده است. این موتورها معمولا سطح حفاظتی بالایی دارند و قابلیت کارکرد مداوم و در شرایط محیطی سخت را دارند.
مجهز بودن به دمپر اتوماتیک
هواکشهای صنعتی مدرن معمولا در دو مدل «دمپردار» و «توری» عرضه میشود. مدل دمپردار میتواند در هنگام خاموش بودن فن صنعتی، مانع ورود گردوغبار و حشرات شود.

نتیجهگیری و معرفی بهترین فن صنعتی برای تهویه سوله
هر دو نوع فن آکسیال و فنهای گریز از مرکز، مزایای متمایزی دارند و برای انواع مختلف کاربردها ایدهآل هستند.
فنهای محوری برای سیستمهایی با حجم بالا و فشار پایین عالی هستند و معمولاً در سیستمهای تهویه و خنککننده که در آنها هزینه، بهرهوری انرژی و طراحی جمعوجور ضروری است، مورد استفاده قرار میگیرند.
از سوی دیگر، فنهای گریز از مرکز در کاربردهای فشار بالا عملکردی عالی دارند و برای سیستمهایی که جریان هوا باید بر مقاومت غلبه کند (مانند سیستمهای جمعآوری گردوغبار صنعتی یا سیستمهای تهویه هوا)، مناسبتر هستند.
چنانچه قصد خرید فن صنعتی برای تهویه مطمئن سوله خود دارید، فنهای صنعتی سری ECOFAN شرکت «کولاک گستر یزد» گزینهای ایدهآل و مطمئن به شمار میرود.
این مجموعه دانشبنیان با تکیه بر فناوریهای نوین جهانی، هواکشهای استانداردی را با بالاترین راندمان تهویه عرضه میکند. جهت دریافت مشاوره تخصصی و کسب اطلاعات تکمیلی، با کارشناسان این مجموعه در تماس باشید.
سوالات متداول در مورد تفاوت فن صنعتی آکسیال و سانتریفیوژ
1. کاربرد هواکش صنعتی آکسیال چیست؟
این هواکش در داخل گلخانهها، مرغداریها، سالنهای تولید، سولهها و انبارها مورد استفاده قرار میگیرد.
2. ظرفیت هوادهی فن سانتریفیوژ چقدر است؟
این نوع تجهیز تهویه برای تأمین فشار استاتیک بالا طراحی شدهاند و ظرفیت هوادهی آنها در مدلهای مختلف از 3,000 تا 50,000 مترمکعب بر ساعت متغیر است.
3. چه تعداد فن آکسیال برای محیط شما مورد نیاز است؟
تعداد فنها بر اساس نوع کاربری، متراژ و حجم هوا متفاوت است؛ برای مثال، در حجم هوا استاندارد باشد، در یک فضای 500 متری، نصب یک دستگاه کافی است. برای دریافت مشاوره رایگان و تخصصی با مهندسان فروش ما در ارتباط باشید.

