وقتی صحبت از محاسبه [درآمد گلخانه] می شود، خیار سبز همیشه یکی از بهترین گزینه ها محسوب می شود و بررسی دقیق درآمد گلخانه خیار اولین قدم برای ورود هوشمندانه به این بازار است. کشت خیار به دلیل دوره رشد کوتاه (شروع باردهی ۳۵ تا ۴۵ روز پس از کشت نشا) و امکان کشت در ۲ تا ۳ دوره در سال، سریع ترین گردش مالی را در میان محصولات گلخانه ای ایجاد می کند؛ به همین خاطر درآمد خیار گلخانه ای برای بسیاری از سرمایه گذاران جذاب به نظر می رسد. اما گردش مالی سریع، هرگز به معنای سود تضمینی نیست.
یک خطای دمایی، بیماری قارچی یا افت شدید کیفیت محصول از «بار سوپری» به «بار درجه دو»، می تواند بخش بزرگی از ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان هزینه جاری شما را برنگرداند و درآمد یک گلخانه خیار را به شدت کاهش دهد؛ اما از بین رفتن کامل بوته هاست که کل این رقم را مستقیماً به بدهی تبدیل می کند.
در ادامه، با قرار دادن قیمت بارگیری انبار در مهر ۱۴۰۵ (کیلویی ۳۰ هزار تومان) — در حالی که عمده فروشی میدان تهران در همان هفته حدود ۵۳ هزار تومان است و این اختلاف چشمگیر به کشاورز نمی رسد — ریز هزینه های جاری، نقطه سر به سر و واقعیت سود و زیان و درآمد سالانه گلخانه خیار را بررسی می کنیم تا ببینید آیا درآمد کاشت خیار گلخانه ای با این اعداد به زحمت و ریسکش می ارزد یا خیر.
برآورد درآمد گلخانه خیار و سود آن در مقیاس های مختلف
فریب اعداد فروش ناخالص را نخورید؛ در تحلیل درآمد خیار گلخانه ای آنچه مسیر سرمایه شما را مشخص می کند، پولی است که پس از کسر هزینه های سنگین تولید در حسابتان باقی می ماند.
جدول زیر نشان می دهد که با فرض فروش کیلویی ۳۰ هزار تومان در انبار، درآمد گلخانه خیار سبز و وضعیت سود و زیان عملیاتی در متراژها و سیستم های کشت مختلف چگونه است:
| مقیاس و روش کشت خیار | تناژ تولید سالانه | درآمد ناخالص (با نرخ ۳۰ هزار تومان) | هزینه های جاری سالانه | سود یا زیان عملیاتی |
|---|---|---|---|---|
| گلخانه خیار ۱۰۰۰ متری (کشت خاکی) | ۲۰ تا ۲۵ تن (۲ دوره کشت) | ۶۰۰ تا ۷۵۰ میلیون تومان | ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان | صفر تا ۲۵۰ میلیون تومان سود |
| گلخانه خیار ۱۰۰۰ متری (هیدروپونیک) | ۳۰ تا ۴۵ تن (تا ۳ دوره کشت) | ۹۰۰ میلیون تا ۱.۳۵ میلیارد تومان | ۸۵۰ میلیون تا ۱.۱ میلیارد تومان | ۲۰۰ میلیون زیان تا ۵۰۰ میلیون سود |
| گلخانه خیار ۲۰۰۰ متری (کشت خاکی) | ۴۰ تا ۵۰ تن | ۱.۲ تا ۱.۵ میلیارد تومان | ۸۰۰ میلیون تا ۱ میلیارد تومان | ۲۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان سود |
| گلخانه خیار ۳۰۰۰ متری (هیدروپونیک) | ۹۰ تا ۱۳۵ تن | ۲.۷ تا ۴.۰۵ میلیارد تومان | ۲.۱ تا ۲.۷ میلیارد تومان | صفر تا ۱.۹۵ میلیارد تومان سود |
نکات کلیدی در خوانش اعداد جدول بالا اعداد ستون آخر، حد فاصل بدترین و بهترین حالت ممکن در درآمد گلخانه خیار را نشان می دهند، نه سود قطعی شما. در واقع برای محاسبه دقیق درآمد گلخانه خیار ۱۰۰۰ متری خیار تا متراژ های بالاتر، اگر بخواهیم میانگین واقع بینانه (میانه) را با قیمت فروش کیلویی ۳۰ هزار تومان در نظر بگیریم:
- ۱۰۰۰ متر خاکی: حدود ۱۲۵ میلیون تومان سود
- ۱۰۰۰ متر هیدروپونیک: حدود ۱۵۰ میلیون تومان سود
- ۲۰۰۰ متر خاکی: حدود ۴۵۰ میلیون تومان سود
- ۳۰۰۰ متر هیدروپونیک: حدود ۹۷۵ میلیون تومان سود
چرا هزینه ها در متراژهای بالا دقیقاً دو یا سه برابر نمی شوند؟
شاید فکر کنید اگر هزینه جاری یک گلخانه ۱۰۰۰ متری حدود ۶۰۰ میلیون تومان است، پس هزینه ۲۰۰۰ متر باید دقیقاً ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان بشود؛ اما در واقعیت بازار این طور نیست و هزینه ها کمتر می افتد (مثلاً حدود ۱ میلیارد تومان) که همین موضوع باعث جهش درآمد گلخانه خیار در مقیاس های بزرگ تر می شود.
- سرشکن شدن حقوق کارگر: شما برای ۱۰۰۰ متر به یک نگهبان یا مسئول رسیدگی حقوق می دهید. وقتی گلخانه شما ۲۰۰۰ متر یا بزرگ تر می شود، نیازی نیست تعداد نگهبان ها یا مسئولین فنی را دو برابر کنید ! یک نیروی کار می تواند با کمی وقت بیشتر، کل سالن را مدیریت کند و سهم بیشتری از درآمد سالانه گلخانه خیار در جیب شما باقی بماند.
- تخفیف های خرید عمده: وقتی گلخانه شما بزرگ است، دیگر کود، سم و نایلون را کیسه ای از مغازه دار نمی خرید. شما مستقیماً از کارخانه یا وارد کننده به صورت «تناژ» و عمده خرید می کنید که قیمت ها را به شدت برایتان ارزان تر تمام می کند و حاشیه سود و درآمد کاشت خیار گلخانه ای را بالا می برد.
- کاهش هدر رفت گرما (پرت حرارتی): گرم کردن یک سالن یکپارچه ی ۲۰۰۰ متری، گاز و برق کمتری نسبت به دو گلخانه ۱۰۰۰ متری جدا از هم مصرف می کند؛ چون در یک سالن بزرگ، دیوار های کمتری با هوای یخ زده ی بیرون در تماس هستند. از طرفی، خرید یک هیتر گلخانه بزرگ، بسیار به صرفه تر از خرید چند کوره کوچک است و از نابود شدن درآمد یک گلخانه خیار با قبض های انرژی جلوگیری می کند.
ریز هزینه های جاری کاشت خیار گلخانه ای (در ۱۰۰۰ متر مربع)
برای اینکه بفهمید چرا ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان در کشت خاکی (و ۸۵۰ میلیون تا ۱.۱ میلیارد تومان در هیدروپونیک) به این سرعت خرج می‌شود و چطور این ارقام روی درآمد گلخانه خیار ۱۰۰۰ متری خیار اثر می‌گذارند، باید واقعیت قیمت نهاده ها را در طول دو یا سه دوره کشت سالانه بشناسید. شناخت این هزینه ها به شما کمک می‌کند تا برآورد واقع بینانه تری از درآمد گلخانه خیار داشته باشید.
1. بذر هیبرید و تولید نشا (حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد هزینه‌ها)
در هر ۱۰۰۰ متر گلخانه خاکی، شما حدود ۲۵۰۰ بوته می کارید. با احتساب دو دوره کشت در سال، به ۵۰۰۰ عدد بذر اورجینال و سینی نشا نیاز دارید. از آنجا که بذر های مرغوب کاملاً وارداتی و وابسته به قیمت دلار هستند، هزینه سنگینی روی دستتان می گذارند.
- پرگل (خوشه ای): تناژ بالا (۳ تا ۵ گل در هر بند)! اما به شدت حساس و پرتوقع است؛ یک نوسان دمای کوچک یا کمبود کود کافیست تا بوته تمام گل هایش را سقط کند و بریزد.
- خیار مینی (بیبی): فروش گران تر در بازار های لوکس، اما دستمزد کارگر برای چیدن و بسته‌بندی آن حداقل ۲۰ درصد بیشتر برایتان آب می‌خورد.
- میان‌گل (مثل ناگین): نقطه طلایی تعادل با ۲ تا ۳ گل در هر بند، هم باردهی بالایی دارد و هم مقاومت قابل قبولی از خود نشان می‌دهد.
- تک‌گل (مثل نگین): بار کمتر اما بی‌دردسر. این ارقام جان‌سخت‌ترین و مطمئن‌ترین انتخاب برای گلخانه‌های خاکی معمولی هستند.
2. کودهای تقویتی و سموم دفع آفات (حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد هزینه‌ها)
بوته خیار برای تولید محصول فراوان و باردهی بالا، نیازمند دریافت مقادیر بالایی از عناصر مغذی است. تأمین مداوم پتاسیم، کلسیم و نیتروژن، قسمت اصلی رسیدن به بالاترین تناژ برداشت و افزایش درآمد گلخانه خیار است. اما تأمین این عناصر در دو سیستم کشت خاکی و هیدروپونیک، تفاوت های چشمگیری در هزینه ها ایجاد می کند:
- کوددهی در کشت خاکی: خاک بخشی از مواد مغذی را در خود نگه می دارد و نیاز به کود های ۱۰۰٪ حلال و گران قیمت نیست؛ همین موضوع هزینه تغذیه را کنترل می کند.
- کوددهی در هیدروپونیک (وابستگی مطلق): در این سیستم، تمام عناصر ماکرو و میکرو باید فقط از طریق کود های وارداتی و کاملاً محلول در آب تأمین شوند.
چرا هیدروپونیک گران تر تمام می‌شود؟ همین وابستگی به کود های تخصصی (که خود حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد هزینه هاست)، به‌علاوه هزینه اضافه شدن دوره سوم کشت و برق پمپ های آبیاری (فرتیگیشن)، باعث می‌شود کل هزینه جاری هیدروپونیک نسبت به کشت خاکی معمولاً ۳۵۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان در سال گران تر تمام شود (البته در حالت های حدی این اختلاف از ۲۵۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان نوسان دارد) و مستقیماً بر خالص درآمد گلخانه خیار هیدروپونیک اثر بگذارد.
۳. نیروی کار (حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد هزینه‌ها)
رشد سریع خیار گلخانه ای، بازگشت سرمایه و درآمد زایی زود هنگامی به همراه دارد؛ اما از سوی دیگر، این بوته ها تقریباً هر روز نیازمند مراقبت و رسیدگی هستند. هزینه های تأمین نیروی کار در طول فصل داشت و برداشت محصول، بخش قابل توجهی از هزینه های جاری را تشکیل داده و حدود یک سوم از کل درآمد گلخانه خیار را به خود اختصاص می دهد:
- کار هر روزه: از نخ پیچی و هرس شاخه های فرعی گرفته تا برگ چینی و برداشت های طاقت فرسای یک روز در میان، نیاز به نیروی کار را به شدت بالا می برد.
- هزینه در کف بازار (۱۶۵ تا ۱۹۲ میلیون تومان): سهم ۳۰ تا ۳۵ درصدی کارگر از میانگین هزینه ۵۵۰ میلیونی (در کشت خاکی)، از حقوق و بیمه کامل یک کارگر رسمی در سال ۱۴۰۵ کمتر است.
۴. انرژی، سوخت و برق (حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد هزینه ها)
تأمین دمای ایده آل در سرمای زمستان و گرمای تابستان، شرط اصلی برای برداشت محصول درجه یک و حفظ ثبات درآمد گلخانه خیار است. با این حال، امروزه هزینه های تأمین انرژی دیگر یک مخارج جانبی به شمار نمی رود، بلکه به یکی از سنگین ترین هزینه های جاری و سرفصل های اصلی بودجه گلخانه تبدیل شده است:
- هزینه‌های پنهان و آشکار: از افزایش تعرفه های گاز گلخانه ها گرفته تا هزینه های بالای مصرف برق توسط هواکش ها و فن های سیرکوله (گردش هوا).
- سوخت پشتیبان: علاوه بر شبکه های سراسری برق و گاز، اختصاص بودجه برای خرید و ذخیره‌سازی گازوئیل (سوخت جایگزین) کاملاً ضروری است؛ این اقدام پیشگیرانه مانع از سرمازدگی و افت شدید محصول در روز های افت فشار گاز یا قطعی برق می شود.
- سهم از بودجه: این بخش از هزینه های اجتناب ناپذیر، سالانه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از کل سرمایه در گردش و نقدینگی گلخانه را به خود اختصاص می دهد.
۵. بسته بندی و ملزومات مصرفی (حدود ۵ تا ۱۰ درصد هزینه ها)
شاید تخصیص بودجه برای اقلامی مانند گیره (کلیپس) یا نایلون در نگاه اول ناچیز به نظر برسد، اما تجمیع این هزینه های خرد در یک دوره کشت سالانه، رقم قابل توجهی از هزینه های تولید را تشکیل می دهد:
- حفظ سلامت بوته و محصول: تأمین مداوم ملزوماتی نظیر نخ گلخانه، گیره نگهدارنده بوته، و کارت های زرد و آبی (تله های حشرات) جهت مدیریت آفات و کاهش مصرف سموم، کاملاً الزامی است.
- بازار پسندی و ارزش افزوده محصول: استفاده از کارتن های استاندارد و پوشش های بسته بندی باکیفیت، موجب حفظ تازگی و ارتقای کیفیت ظاهری محصول می شود. این امر امکان فروش محصول را در کلاس قیمتی ممتاز (درجه یک) فراهم کرده و درآمد گلخانه را به سقف قیمتی بازار نزدیک می کند.
- سهم از هزینه های جاری: نوسانات قیمت اقلام پلیمری و پلاستیکی به همراه هزینه‌های مستمر لجستیک و حمل‌ونقل به میادین توزیع، سالانه بین ۵ تا ۱۰ درصد از کل بودجه عملیاتی و نقدینگی شما را به خود اختصاص می دهد.
نقطه سر به سر درآمد گلخانه خیار کجاست؟
در مدیریت گلخانه، عدم آگاهی از «بهای تمام شده هر کیلوگرم محصول» می تواند ماه ها تلاش را بدون هیچ سود خالصی به هدر بدهد. در واقع، مرز واقعی سودآوری و درآمد خیار گلخانه ای، بر اساس نسبت هزینه های جاری (در سال ۱۴۰۵) به کل تناژ برداشت تعیین می گردد:
- در کشت خاکی (۱۰۰۰ متر مربع): بهای تمام شده تولید هر کیلوگرم خیار بین ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان متغیر است (از ۵۰۰ میلیون تومان هزینه به ازای ۲۵ تن برداشت، تا ۶۰۰ میلیون تومان هزینه برای ۲۰ تن محصول). این بازه قیمتی، مستقیماً حاشیه سود و وضعیت درآمدی گلخانه ۱۰۰۰ متری خاکی را مشخص می کند.
- در کشت هیدروپونیک (۱۰۰۰ متر مربع): بهای تمام شده هر کیلوگرم محصول بین ۱۹,۰۰۰ تا ۳۶,۶۶۷ تومان برآورد می شود. به عنوان مثال، اگر با کنترل هزینه ها روی حداقل ممکن (۸۵۰ میلیون تومان)، موفق به برداشت ۴۵ تن محصول شوید، هزینه تولید هر کیلوگرم نزدیک به ۱۹ هزار تومان خواهد بود. اما در صورت افت تناژ به ۳۰ تن و رسیدن هزینه ها به سقف ۱.۱ میلیارد تومان، تولید هر کیلو گرم خیار ۳۶,۶۶۷ تومان هزینه در بر خواهد داشت؛ در این شرایط، با فرض فروش ۳۰ هزار تومانی در عمده فروشی، روی هر کیلوگرم ۶,۶۶۷ تومان زیان خواهید کرد!
چرخه نقدینگی در یک دوره کشت خیار گلخانه‌ای
یک تصور نادرست و رایج در میان سرمایه گذاران تازه کار درآمد گلخانه خیار این است که همزمان با آغاز برداشت محصول، سود خالص نیز به دست می‌آید. اما در واقعیت، طی یک دوره کشت ۴ ماهه (۱۲۰ روزه) خیار، با توجه به متغیر بودن بهای تمام‌شده، روند جریان نقدینگی و شکل‌گیری درآمد گلخانه به این شرح است:
روز ۱ تا ۴۰: از زمان انتقال نشا تا آغاز گل دهی و برداشت اولین محصول، هیچ‌گونه جریان ورودی نقدینگی (درآمد) نخواهید داشت و این بازه صرفاً به تأمین هزینه‌ها و خروج سرمایه اختصاص دارد.
روز ۴۰ تا ۱۲۰: با فرض برداشت مستمر و یکنواخت، درآمد حاصل از فروش در ماه های نخست، تماماً صرف پوشش هزینه های اولیه و جاری می شود. اگر بهای تمام شده در حداقل ممکن (۲۰ هزار تومان) کنترل شود، حدود روز ۹۳ به نقطه سر به سر می رسید. در صورت تعادل هزینه ها و تناژ برداشت (بهای ۲۲ هزار تومان)، هزینه ها در حوالی روز ۹۹ پوشش داده می شوند. اما اگر بهای تمام شده روی ۲۵ هزار تومان باشد، در روز ۱۰۷ به تراز مالی صفر (نقطه سر به سر) خواهید رسید.
روزهای پایانی برداشت: سود عملیاتی واقعی گلخانه، تنها در روز های باقی مانده از نقطه سر به سر تا پایان دوره (روز ۱۲۰) ایجاد می گردد. در نتیجه، با بهای تمام‌شده ۲۲ تا ۲۵ هزار تومان، شما تنها بین دو تا سه هفته فرصت ایجاد سود خالص خواهید داشت. نکته بسیار مهم این است که اگر بهای تمام شده به سقف ۳۰ هزار تومان برسد، عملاً فرصتی برای سودآوری باقی نمانده و تا آخرین روز برداشت، صرفاً در حال جبران هزینه ها و تسویه بدهی ها خواهید بود.
4 استراتژی کلیدی برای کاهش ریسک و ارتقای سودآوری گلخانه خیار
در فرآیند تولید خیار گلخانه ای، کوچک ترین خطای مدیریتی می تواند حاشیه سود کل دوره را به شدت کاهش دهد. جهت کنترل ریسک های درآمد گلخانه خیار رعایت ۴ اصل زیر الزامی است:
- انتخاب ارقام ساز گار و مدیریت فیزیکی آفات: استفاده از ارقام پارتنوکارپیک (بکرزا) به دلیل عدم نیاز به گرده افشانی، راندمان تولید را افزایش می دهد. همچنین، نصب شبکه های توری ضد حشره (مش ۵۰) هزینه های تأمین سموم شیمیایی را به حداقل می رساند. با این حال، عدم تطابق رقم انتخابی با تقویم کشت (کاشت ارقام تابستانه در زمستان یا بالعکس)، منجر به افت شدید عملکرد و هدر رفت کامل هزینه ها خواهد شد.
- بهینه سازی سیستم های گرمایشی و ترمودینامیک اقلیم گلخانه: استفاده از [سیستم گرمایشی گلخانه] استاندارد با راندمان حرارتی بالای ۹۰ درصد، ضمن به حداقل رساندن هدر رفت سوخت، ریسک آسیب در روز های افت فشار گاز را کاهش می دهد. ترکیب این تجهیزات با فن های سیرکوله، مانع از تجمع حرارت در زیر سقف و با توزیع یکنواخت دما، از ایجاد میکرو کلیمای مرطوب و بروز بیماری های قارچی نظیر «سفیدک داخلی» (دروغین) به طور کامل جلوگیری می کند.
- محاسبه دقیق استهلاک و هزینه های پنهان: ارقامی که در ترازنامه های اولیه به عنوان سود شناسایی می شوند، صرفاً «سود ناخالص» هستند. عدم تخصیص بودجه و ذخیره مالی برای هزینه های پنهان نظیر استهلاک سازه، تعویض دوره ای پوشش پلاستیک، اجاره بها و عوارض، گلخانه را در دوره های بعدی کشت برای تأمین سرمایه در گردش (خرید نهاده ها) با بحران جدی نقدینگی مواجه می سازد.
- کنترل هدایت الکتریکی (EC) و تنش شوری: سیستم ریشه ای خیار حساسیت بالایی به شوری منابع آبی دارد. آستانه تحمل این گیاه حدود ۲.۵ دسی زیمنس بر متر است؛ عبور شوری آب از این مرز، به ازای افزایش هر یک واحد EC، منجر به افت تصاعدی ۱۰ تا ۱۵ درصدی در مجموع تناژ برداشت خواهد شد.
نتیجه گیری
یک حساب و کتاب واقعی در بررسی درآمد گلخانه خیار نشان می دهد که در گلخانه خیار، شما تنها زمانی وارد ضرر می شوید که برداشتتان در هزار متر به زیر ۱۸.۳ تن افت کند (با فرض ۵۵۰ میلیون تومان هزینه). در شرایط نرمال، اگر بار را کیلویی ۳۰ هزار تومان به انبار بدهید، یک گلخانه هزار متری خاکی حدود ۱۲۵ میلیون تومان برایتان سود می گذارد.
در متراژ های بالاتر مثل ۳۰۰۰ متر هیدروپونیک، اگر بتوانید سقف تناژ را بگیرید و هزینه‌ها را مدیریت کنید، با همین قیمت ۳۰ هزار تومانی انبار، می‌توانید تا نزدیک به ۲ میلیارد تومان سود کنید.
اما اگر در همان هزار متر کشت خاکی به دنبال جهش درآمد خیار گلخانه ای و رسیدن به سود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومانی هستید، تنها راهش «تولید زمستانه» و فروش با میانگین قیمت ۵۰ هزار تومان است (یعنی فروش ۲۰ تن بار به ارزش ۱ میلیارد، منهای ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون هزینه). رسیدن به این درآمد زمستانه فقط یک شرط حیاتی دارد:
سالن شما باید به هیترهای استاندارد مجهز باشد تا جلوی شوک سرما و ریزش گل ها را بگیرد.
سوالات متداول درآمد گلخانه خیار
1. نقطه سر به سر تولید خیار گلخانه ای در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
با در نظر گرفتن میانگین ۵۵۰ میلیون تومان هزینه برای ۱۰۰۰ متر کشت خاکی و فروش کیلویی ۳۰ هزار تومان به انبار، مرز ضرر و زیان شما دقیقاً برداشت ۱۸.۳ تن در سال است. یعنی برداشت حتی یک کیلو کمتر از این مقدار، شما را مستقیم وارد ضرر می کند.
2. آیا کشت خیار هیدروپونیک همیشه سود بیشتری دارد؟
لزوماً نه. هزینه های جاری هیدروپونیک بسیار سنگین است (بین ۸۵۰ میلیون تا ۱.۱ میلیارد تومان). اگر با این هزینه های بالا، برداشت شما افت کند و به ۳۰ تن برسد، ممکن است تا ۲۰۰ میلیون تومان هم ضرر کنید. در مقابل، کشت خاکی به خاطر همان خاصیت «ضربه گیری» و تحمل خطا، ریسک مالی کمتری دارد.
3. چرا گل های خیار در زمستان می ریزند؟
علاوه بر شوک سرما، یک عامل پنهان و بسیار مهم دیگر هم وجود دارد: استفاده از کوره های غیر استاندارد. نشت گاز های سمی (مثل اتیلن) از این کوره ها به داخل سالن، مستقیماً گل ها را مسموم کرده و باعث ریزش آن ها می شود.
4. بهترین زمان کاشت برای بالاترین سود چه فصلی است؟
کشت پاییزه و زمستانه؛ چون قیمت فروش در این فصل ها بسیار بالاتر از قیمت های کف بازار در تابستان است.
5. هزینه تولید هر کیلو گرم خیار چقدر تمام می شود؟
در کشت خاکی، تولید هر کیلو خیار برای شما بین ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان تمام می شود. این رقم در هیدروپونیک بین ۱۹ هزار تا حدود ۳۶ هزار تومان متغیر است. خطر بزرگ در هیدروپونیک این است که اگر تناژ بار دهی کم شود، هزینه تمام شده ی هر کیلو خیار از قیمت فروش انبار بالاتر می رود و سود شما به راحتی منفی می شود.