آماده کردن بخاری گلخانه قبل از شروع فصل سرما؛ 10 نکته مهم

آماده کردن بخاری گلخانه یعنی قبل از سرد شدن هوا، هیتر را در شرایطی کنترل شده تست و مشکلات آن را برطرف کنید. برای این منظور موارد زیر را بررسی کنید:

• بدنه بخاری را چک کنید تا آسیب و خرابی نداشته باشد.
• با تست نور ریز ترک‌های کوره و مبدل حرارتی را پیدا کنید.
• فن و مسیر گردش هوا را بررسی کنید.
• مسیر سوخت و اتصالات بخاری را بررسی کنید.
• نازل سوخت هیتر گازوئیلی را تعویض و شیر برقی بخاری گازی را تنظیم کنید.
• چشم الکترونیک و پایه‌های رله مشعل را چک کنید.
• الکترودهای جرقه زن مشعل هیتر گلخانه را تنظیم کنید.
• محور دمپر هوا و شعله‌ پوش مشعل هیتر را بررسی کنید.
• دودکش و مسیر خروج دود را قبل از روشن کردن هیتر چک کنید.
• ترموستات حدی هیتر گلخانه را هم تست و تنظیم کنید.

چک کردن بخاری گلخانه با سرویس آن فرق دارد

چک کردن بخاری گلخانه یعنی بررسی ظاهری، تست عملکرد و پیدا کردن نشانه‌های خرابی. اما سرویس شامل تمیزکاری تخصصی، تنظیم، تعمیر و تعویض قطعات فرسوده است.
شما به ‌عنوان گلخانه ‌دار می‌توانید ظاهر و عملکرد دستگاه را بررسی کنید. اما بررسی بخش‌های اصلی هیتر گلخانه را باید سرویس ‌کار طبق دستورالعمل سازنده انجام دهد.

مواردی که معمولاً در سرویس هیتر گلخانه بررسی می‌شوند:

• وضعیت مشعل و کیفیت تشکیل شعله
• عملکرد مجموعه دیگ و مبدل حرارتی
• مسیر هوای گرم و سالم بودن موتور و فن
• تجهیزات ایمنی و سیستم‌های کنترلی
• مسیر خروج دود و محصولات احتراق
• اتصالات و قطعات سیستم سوخت ‌رسانی
• دقت ترموستات‌ها و حسگرها
• سنسور شعله
• تمیزکاری قطعات داخلی نیازمند سرویس
• بررسی و تعویض قطعات فرسوده یا آسیب ‌دیده
• تست نهایی عملکرد دستگاه بعد از سرویس بخاری گلخانه

بنابراین نکات تخصصی ذکر شده در این راهنما صرفا باید توسط فرد متخصص مورد تایید شرکت سازنده هیتر صنعتی انجام شود.

آماده کردن بخاری گلخانه را از کجا شروع کنیم؟

اول سراغ قسمت‌های ظاهری بروید.

1. بدنه بخاری را برای آسیب و خرابی چک کنید

تغییر رنگ شدید یا دوده اطراف درزها مهم است. زنگ‌ زدگی، پوسته شدن رنگ یا تغییر شکل ورق یعنی حرارت غیر عادی، رطوبت یا مشکلی در خروج محصولات احتراق وجود دارد.

این موارد را دقیق بررسی کنید:

• ترک، سوراخ یا تغییر شکل بدنه
• هرگونه آثار سوختگی روی ورق بدنه
• وجود وسیله روی هیتر یا آویزان بودن چیزی از آن (مخصوصا بخاری کابینتی)
• زنگ ‌زدگی‌های شدید و عمیق
• تغییر رنگ غیر عادی بدنه
• وجود دوده در قسمت‌های جدید

اگر مشکل ظاهری ندیدید، هیتر گلخانه را در روزی که هنوز به گرمایش فوری نیاز ندارید، روشن کنید. این کار به شما فرصت می‌دهد عملکرد دستگاه را سر فرصت بررسی کنید.

2. پیدا کردن ریز ترک‌های کوره با تست نور

هیتری که چند فصل کار کرده، به خاطر انبساط و انقباض مداوم، ممکن است در قسممت دیگ و مبدل ترک‌های ریز و مویی پیدا کرده باشد. این ترک‌ها شاید مشخص نباشند، اما گازهای سمی احتراق، به خصوص مونوکسید کربن را وارد سالن گلخانه می‌کنند.
شب که گلخانه تاریک است، یک چراغ ‌قوه روشن از محل مشعل داخل کوره قرار دهید. حالا از بیرون، تمام درزها و جوش‌های مبدل حرارتی را دقیق چک کنید. هرجا نور بیرون زد، یعنی گاز سمی به داخل نشت می‌کند. این مشکل حتماً باید قبل از شروع کشت حل شود.

3. فن و مسیر گردش هوا را بررسی کنید

روشن شدن هیتر به ‌تنهایی کافی نیست. فن باید بتواند هوای گرم را به ‌خوبی در کل گلخانه پخش کند.

هنگام بررسی فن، حواستان به این موارد باشد:

• ورودی و خروجی هوا اصلاً مسدود نباشد.
• پره‌های فن گرد و خاک نداشته باشند.
• پره‌ها شکستگی یا تاب ‌برداشتگی نداشته باشند.
• فن موقع چرخش صدای غیر عادی ندهد.
• دستگاه لرزش غیر عادی و محسوس نداشته باشد.

در فضای گلخانه، ذرات زیادی در هوا معلق است. گرد و خاک، تکه‌های پلاستیک یا برگ خشک به‌‌ راحتی روی پره‌ها جمع شده و بالانس فن را به هم می‌زنند.
تمیز کردن قسمت‌های در دسترس، بخشی از کارهای روتین گلخانه است. اما اگر فن لرزش یا صدای غیر عادی دارد، خودتان دستکاری نکنید و کار را به تعمیرکار متخصص بسپارید.

4. مسیر سوخت و اتصالات بخاری را بررسی کنید

بررسی گلخانه دار در این مرحله باید فقط چشمی باشد. مسیر سوخت رسانی را به ‌هیچ‌ وجه باز یا دستکاری نکنید.

در بخاری گازی چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

شلنگ‌ها، اتصالات و بخش‌های در دسترس مسیر گاز را چک کنید. دنبال ترک ‌خوردگی، فرسودگی یا آسیب باشید. اگر بوی گاز می‌آید یا به نشتی شک دارید، دستگاه را روشن نکنید.
نشتی گاز با سفت کردن یک اتصال یا دستکاری شیر برقی گاز درست نمی‌شود. پیدا کردن و رفع نشتی کار یک فرد متخصص است.

در هیتر گلخانه گازوئیلی چه چیزهایی را چک کنیم؟

مخزن، فیلتر و لوله‌های در دسترس را چک کنید. وجود آب یا رسوب در مخزن و فیلتر کثیف، سیستم سوخت را در شروع کار مختل می‌کند.
اگر نشتی، خوردگی یا آسیبی در مسیر سوخت دیدید، قبل از استارت زدن حتماً علت را پیدا کنید.

5. تعویض نازل سوخت هیتر گازوئیلی و سرویس شیر برقی بخاری گازی

برخی از گلخانه‌ داران نازل مشعل را باز می‌کنند، با گازوئیل می‌شویند و دوباره می‌بندند. اما سوراخ برنجی نازل، بر اثر عبور سوخت با فشار بالا به مرور زمان گشاد می‌شود و زاویه پاشش آن به هم می‌ریزد.
شستن نازل فرسوده مشکل را حل نمی‌کند. این کار فقط باعث احتراق ناقص، دوده زدن سریع کوره و خام ‌سوزی می‌شود.
در هیترهای گازی دیافراگم شیر برقی گاز بعد از چند سال خشک می‌شود. کند باز شدن این شیر باعث می‌شود موقع استارت مشعل، انفجارهای کوچکی رخ دهد که جوش‌های کوره (در مدل‌های جوش کاری شده) را می‌شکند.

6. چشم الکترونیک و پایه‌های رله مشعل را چک کنید

در مشعل‌های رایج بازار که رله دارند، رطوبت گلخانه پین‌های زیر رله را اکسید می‌کند. فتوسل (چشم الکترونیک) هم به ‌مرور کدر شده و خاک‌ می‌گیرد.
فتوسل کثیف شعله را درست نمی‌بیند؛ در نتیجه مشعل بی‌دلیل ریست می‌شود. چشم الکترونیک را با پارچه نرم و خشک تمیز کنید و اتصالات رله را اسپری کنتاکت ‌شور بزنید.

7. الکترودهای جرقه ‌زن مشعل هیتر گلخانه را تنظیم کنید

الکترودهای جرقه بعد از چند فصل کارکرد مداوم در حرارت بالا، دچار خوردگی می‌شوند. در نتیجه، فاصله نوک آن‌ها از حد استاندارد بیشتر می‌شود.
این فاصله زیاد باعث می‌شود مشعل با تاخیر و اصطلاحاً انفجاری روشن شود. همین مشکل هنگام استارت، به قسمت‌های جوشکاری شده کوره آسیب می‌زند. دوده روی چینی الکترود را پاک کنید و فاصله نوک آن‌ها را دوباره تنظیم کنید یا آنها را تعویض کنید.

8. محور دمپر هوا و شعله‌ پوش مشعل هیتر را بررسی کنید

خاک و رطوبت محیط گلخانه، محور و لولای دمپر هوای مشعل را خشک می‌کند. گیر کردن دمپر یعنی تنظیم هوا و سوخت به هم می‌ریزد و کوره و مبدل سریع دوده می‌زند.
مطمئن شوید که محور دمپر هوای مشعل نرم کار می‌کند. همچنین شعله ‌پوش را چک کنید. حرارت چند ساله ممکن است آن را تغییر شکل داده باشد. شعله ‌پوش دفرمه، شکل شعله را کج می‌کند و باعث آسیب رسیدن به کوره می‌شود.

9. دودکش و مسیر خروج دود را قبل از روشن کردن چک کنید

دودکش بخشی است که قبل از راه‌ اندازی سیستم گرمایش گلخانه اصلاً نباید سرسری گرفته شود.
مسیر دودکش را برای این موارد چک کنید:

• گرفتگی
• شل شدن اتصالات
• هر نوع آسیب‌ دیدگی
• تغییر وضعیت نسبت به فصل پیش
• دوده زدن اطراف اتصالات
• وجود برگ، گرد و خاک، تار عنکبوت یا لانه پرنده

دوده‌های جدید اطراف دودکش یا روی بدنه را صرفاً پاک نکنید. این یعنی احتراق ناقص است یا مسیر خروج دود مشکل دارد. علت اصلی حتماً باید پیدا شود.
تغییر قطر، مسیر یا نحوه نصب دودکش جای آزمون و خطا نیست. دودکش باید دقیقاً با مشخصات دستگاه و شرایط نصب هماهنگ باشد.

10. ترموستات حدی هیتر گلخانه را هم تست و تنظیم کنید

ترموستات حدی یک قطعه ایمنی مهم در بخاری گلخانه است. این قطعه پس از رسیدن کوره به دمای تنظیم شده، مشعل را خاموش می‌کند تا دمای کوره بیش از حد بالا نرود و آسیب نبیند.
در سرویس‌های قبل از فصل، خیلی‌ها فقط ترموستات محیطی را چک می‌کنند. اما تست ترموستات حدی الزامی است؛ چون سنسور آن به مرور زمان از کالیبره خارج می‌شود.

جمع‌ بندی؛ آماده کردن بخاری گلخانه قبل از شروع سرما

آماده کردن بخاری گلخانه یعنی بررسی عملکرد واقعی دستگاه، قبل از آنکه به گرمایش نیاز فوری پیدا کنید.
قبل از فصل، اول سراغ ظاهر، مسیر هوا، سوخت و دودکش بروید. سپس سر فرصت دستگاه را روشن کنید. عملکرد فن، شعله، ترموستات و خروج دود را دقیق زیر نظر بگیرید.
روشن شدن هیتر گلخانه اصلاً به معنی اوکی بودن آن نیست. دوده، بوی غیر عادی، خاموشی مکرر، لرزش، صدای جدید یا افت گرما نشانه‌های خرابی هستند.
بررسی‌های ظاهری کار شماست. اما بررسی مسیر سوخت، دستکاری برق داخلی، تنظیم احتراق و تعمیر تجهیزات ایمنی فقط کار متخصص است.
هدف اصلی آماده کردن هیتر گلخانه این است که ایراد دستگاه را زمانی پیدا کنید که وقت کافی برای رفع آن رل دارید. نه در شب سردی که گیاهان به گرمایش فوری نیاز دارند.