روش‌های گرمایش گلخانه و کنترل اصولی دمای محیط گلخانه

گرمایش گلخانه اهمیت بسیاری در کشاورزی دارد؛ زیرا با ایجاد شرایط حرارتی مطلوب، تولید محصولات را افزایش می‌دهد. همچنین، گرمایش گلخانه امکان کشت محصولات در فصل‌های سرد را فراهم می‌کند و از سرمازدگی گیاهان جلوگیری می‌کند.
در این مقاله جامع، شما را با اهمیت گرمایش گلخانه، تاثیر آن بر گیاهان مختلف، انواع روش‌های گرمایش گلخانه و بهترین سیستم گرمایشی برای گلخانه آشنا می‌کنیم.
علاوه بر آن راهکارهایی برای کنترل دما در گلخانه را برای شما ذکر کرده‌ایم؛ پس تا انتهای این مقاله جذاب با ما همراه باشید.

تعریف گلخانه و نیاز آن به گرمایش اصولی

گلخانه ساختاری مصنوعی است که برای کشت و نگهداری گیاهان، به خصوص در شرایط آب و هوایی نامساعد، طراحی و احداث می‌شود.
این سازه‌ها اغلب از مواد شیشه‌ای یا پلی‌کربنات تشکیل شده‌اند که نور خورشید را جذب و گلخانه را گرم می‌کنند. گلخانه‌ها به منظور ایجاد محیطی مطلوب برای رشد گیاهان، کنترل دما، رطوبت و دیگر عوامل محیطی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

اهمیت گرمایش گلخانه در مدیریت دمای محیط

در بسیاری از مناطق جهان، شرایط آب و هوایی به گونه‌ای است که کشت محصولات گرمادوست در فضای آزاد ممکن نیست. از جمله عواملی که نیاز به گرمایش گلخانه را ایجاب می‌کنند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سرمای زمستانی: در فصول سرد سال مانند زمستان، دما به حدی کاهش می‌یابد که رشد بسیاری از گیاهان مخصوصاً محصولات میوه‌ای و سبزیجات مختلف محدود می شود. گرمایش گلخانه در این شرایط به کشاورزان امکان تولید مداوم محصولات با کیفیت بالا را فراهم می ‏کند.
• مناطق سرد و مرتفع: در مناطق مرتفع و با شرایط آب و هوایی سرد، گرمایش گلخانه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. گلخانه این امکان را فراهم می‏کند که گیاهانی که در فضای آزاد نمی ‏توانند رشد کنند، به سبب افزایش دما و حفظ رطوبت، به خوبی رشد و توسعه یابند.
• تولید فصلی: برخی مناطق نیازمند تولید فصلی محصولات هستند. گرمایش گلخانه این امکان را فراهم می‌کند که محصولات در زمان‌هایی که به صورت طبیعی در فضای آزاد در دسترس نیستند، به بازار عرضه شوند.
• مدیریت دما و رطوبت: گلخانه‌ها امکان مدیریت دقیق محیط کشت را فراهم می‏سازند. این مدیریت شامل گرمایش در فصول سرد، سرمایش در فصول گرم و کنترل رطوبت است. این اقدامات باعث افزایش بهره‌وری و کیفیت محصولات می‌شود.

🔴مشاهده محصول دارای تاییدیه استاندارد و مختص به گلخانه

عوامل موثر در انتخاب سیستم گرمایش گلخانه

انتخاب سیستم گرمایشی برای گلخانه تصمیم مهمی برای افزایش بهره‌وری و موفقیت گلخانه است. عوامل زیادی در انتخاب این سیستم تأثیر دارند. در زیر به برخی از این عوامل اشاره شده است:

• نوع گیاهان: گونه و نوع گیاهانی که در گلخانه کاشته می‌شوند، نقش مهمی در انتخاب سیستم گرمایش دارند. برخی گیاهان برای رشد به دماهای خاصی نیاز دارند.
• منطقه جغرافیایی: شرایط اقلیمی منطقه مهم‏ترین عامل در انتخاب سیستم گرمایش می‌باشد. انواع مختلف سیستم‌های گرمایشی با توجه به نیازهای آب و هوایی محل کشت، انتخاب می‌شوند.
• منابع انرژی: نوع منبع انرژی مورد استفاده برای گرمایش گلخانه، تأثیر بسزایی در هزینه‌ها و تأثیرات زیست‌محیطی دارد. منابع انرژی متداول شامل گاز، گازوئیل، برق و منابع تجدیدپذیر مانند خورشید و باد می‌شوند.
• هزینه و بازگشت سرمایه: هزینه نصب، نگهداری و بهره‌وری سیستم‌های گرمایش گلخانه بسیار مهم است. این هزینه‌ها باید با بازگشت سرمایه و سوددهی هماهنگ باشد.
• گرمایش قدرتمند: سیستم گرمایش باید قابلیت پخش سریع و یکنواخت هوای گرم را در تمام فضای گلخانه داشته باشد. این نکته برای ایجاد محیطی پایدار و مناسب برای گیاهان بسیار مهم است.
• ماندگاری و ایمنی: سیستم گرمایش باید مستحکم و ایمن باشد. استفاده از سیستم های ناایمن و غیر استاندارد منجر به تأخیر در رشد گیاهان و خسارات مالی می شود.
• تکنولوژی و نوآوری: استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته و نوآوری در سیستم‌های گرمایش می‌تواند به بهبود کارایی و بهره‌وری کمک کند.

تاثیر گرمایش مطلوب بر رشد گیاهان گلخانه‌ای

گرمایش مطلوب یکی از عوامل اساسی در رشد و توسعه گیاهان است و تاثیر مستقیمی بر فعالیت‌های زیستی آن‌ها دارد. در زیر، تاثیرات مثبت گرمایش مطلوب بر گیاهان را بررسی می‌کنیم:

• تسهیل فعالیت‌های زیستی: گرمایش مطلوب باعث افزایش سرعت فعالیت‌های زیستی گیاهان می‌شود. این فعالیت‌ها شامل فتوسنتز (فرایند تولید غذا از نور خورشید)، تنفس و رشد گیاهان است.
• تسریع در رشد و توسعه: گرمایش مطلوب نرخ رشد گیاهان را افزایش می‏دهد. این امر موجب تشکیل ساقه و برگ جدید، افزایش ارتفاع گیاه و بهبود ساختار گیاه می‌شود..
• افزایش فعالیت آنزیم‌ها: گرمایش مطلوب باعث افزایش فعالیت آنزیم‌های مختلف در گیاهان می‌شود. این آنزیم‌ها در فرایندهای متابولیکی و فتوسنتز به عنوان تسهیل‌گر نقش دارند.
• تسهیل جذب عناصر غذایی: گرمایش مطلوب تاثیر مثبتی بر جذب عناصر غذایی توسط گیاهان دارد. این امر مواردی نظیر جذب آب و مواد معدنی از خاک را افزایش می‌دهد.
• افزایش سرعت گلدهی و میوه‌دهی: گرمایش مطلوب موجب افزایش سرعت گلدهی و میوه‌دهی در گیاهان می‌شود. این امر اهمیت زیادی در تولید محصولات مزرعه و باغ دارد.
• افزایش مقاومت در برابر بیماری‌ها و آفت‌ها: گرمایش مطلوب مقاومت گیاهان در برابر بیماری‌ها و حملات آفت‌ها را افزایش میدهد. گیاهانی که در محدوده دمای مطلوب قرار دارند، معمولاً مقاومت بهتری نسبت به بیماری‌ها و آفت‌ها دارند.

توجه به نیازهای گرمایشی گیاهان و فراهم کردن شرایط محیطی مناسب می‌تواند به بهبود عملکرد و بهره‌وری گلخانه و مزرعه کمک کند.

نحوه کنترل دمای گلخانه برای گرمایش ایده‌آل گلخانه

کنترل دمای گلخانه یکی از پایه‌‌ای‌ترین نیازهای تولید باکیفیت و اقتصادی محصولات گلخانه‌ای است. کنترل دمای گلخانه ترکیبی از انتخاب تجهیزات گلخانه مدرن، طراحی مناسب و مدیریت هوشمند است.

استفاده از دما سنج گلخانه

برای کنترل دمای گلخانه پیش از هر چیز باید از دمای مناسب آگاهی داشته باشید. یکی از ابزارهای کاربردی در این زمینه، دماسنج گلخانه‌ای است که در انواع الکلی و جیوه‌ای تولید می‌شوند.

نقش سیستم اتوماسیون در مدیریت دمای گلخانه

سیستم اتوماسیون گلخانه با استفاده از حسگرهای دما و رطوبت، نیاز به نیروی انسانی را کاهش می‌دهد، دقت کنترل شرایط محیطی را افزایش می‌دهد و امکان تحلیل داده و بهینه‌سازی مصرف انرژی را فراهم می‌کند. با تنظیمات خودکار و ثبت مداوم اطلاعات، مدیریت دما قابل‌اعتمادتر،کارآمدتر و مقرون‌به‌صرفه‌تر انجام می‌شود.

نقش تهویه در تنظیم دمای گلخانه

استفاده از اگزاست فن‌های گلخانه‌ای به همراه فن سیرکوله گلخانه گرما را توزیع کرده و رطوبت را تنظیم می‌کند.

دمای مناسب گلخانه در تابستان و زمستان

فراهم کردن دمای مناسب در گلخانه به‌ صورت مستقیم بر رشد، گل‌دهی، کیفیت محصول و حتی میزان آفات و بیماری‌ها اثر می‌گذارد.
تفاوت شرایط دمایی در تابستان و زمستان باعث می‌شود مدیریت دمای گلخانه اهمیت دو چندانی پیدا کند، به‌ ویژه برای محصولاتی مانند فلفل، گوجه فرنگی و خیار سبز که بطور گسترده در گلخانه‌های سراسر کشور کشت می‌شوند.

دمای مناسب برای گلخانه در فصل تابستان

در تابستان، چالش اصلی جلوگیری از افزایش بیش از حد دمای گلخانه است. دمای بالا یا پایین می‌تواند موجب تنش گرمایی، ریزش گل و کاهش راندمان کشت شود.

• دمای روز: 25 تا 30 درجه سانتی‌ گراد
• دمای شب: 18 تا 22 درجه سانتی‌ گراد

دمای مناسب برای گلخانه در فصل زمستان

در زمستان، حفظ حداقل دمای مورد نیاز برای ادامه رشد گیاهان بسیار حیاتی است. افت دما باعث توقف رشد و افزایش بیماری‌های قارچی می‌شود.

• دمای روز: 18 تا 28 درجه سانتی ‌گراد
• دمای شب: حداقل 16 تا 24 درجه سانتی ‌گراد

دمای گلخانه فلفل دلمه‌ای، گوجه فرنگی و خیار سبز

فلفل دلمه‌ای:

• دمای روز: 22 تا 30 درجه سانتی‌ گراد
• دمای شب: 18 تا 25 درجه سانتی‌ گراد

گوجه ‌فرنگی:

• دمای روز: 20 تا 28 درجه سانتی‌ گراد
• دمای شب: 16 تا 22 درجه سانتی ‌گراد

خیار سبز:

• دمای روز: 22 تا 30 درجه سانتی‌ گراد
• دمای شب: 18 تا 24 درجه سانتی‌ گراد

نکته: دمای‌های ذکر شده به‌ صورت کلی ارائه شده‌اند و شرایط دمایی هر گلخانه با توجه به نوع عایق ‌بندی، موقعیت احداث، نوع تجهیزات گلخانه و سایر عوامل می‌تواند متفاوت باشد.

نکات تخصصی برای مدیریت و فراهم کردن دمای مناسب در گلخانه

• اندازه‌ گیری مداوم دما با سنسورهای دقیق
• جلوگیری از نوسان شدید دمای شب و روز با استفاده از بخاری گلخانه استاندارد و قدرتمند
• تنظیم دما گلخانه متناسب با مرحله رشد گیاه

روش‌های حفظ گرمایش گلخانه و جلوگیری از اتلاف انرژی

پیش از هر چیز باید بدانید که نوع سازه گلخانه و پوشش‌های آن اهمیت بالایی در حفظ گرمایش گلخانه دارد. برای مثال باید از سازه‌ها و پوشش‌هایی استفاده کنید که کاملا ایزوله باشند و انتقال حرارتی پایین‌تری داشته باشند. همچنین سازه باید توانایی بالایی در دریافت حداکثر میزان نور خورشید داشته باشد.
انتخاب چنین سازه‌هایی برای مناطق سردسیر از اهمیت بیشتری برخوردار است. شما همچنین باید بهترین تجهیزات را برای سیستم گرمایشی انتخاب کنید تا بتوانند در سردترین روزهای سال نیز دمای مطلوب برای گلخانه ایجاد کنند.

انواع روش‏‌ها و سیستم‌های گرمایش گلخانه

سیستم‌ها و روش‌های مختلفی برای گرمایش گلخانه‌ها وجود دارد که هر کدام مزیت‌ها و معایب خاص خود را دارد.
هرکدام از این روش‌ها بر اساس شرایط محلی، منابع انرژی موجود، نوع گلخانه و نیازهای گیاهان متفاوت هستند و انتخاب بهینه‌ترین روش گرمایش نیازمند بررسی دقیق است.
در ادامه با برخی از انواع دیگر سیستم‌های گرمایش گلخانه آشنا می‌شویم.

هیتر تابشی گلخانه و مزایای آن

هیتر تابشی از تجهیزات نسبتا جدید گرمایش گلخانه است. این تجهیزات از امواج مادون قرمز برای افزایش دمای محیط گلخانه و محیط‌های صنعتی استفاده می‌کنند.
البته این هیترها خود انواع مختلفی دارند که ممکن است با گاز، گازوئیل و برق کار کنند. این تجهیزات با نام گرماتاب نیز شناخته می‌شوند. برای مثال در نوع برقی ممکن است از لامپ‌های فرابنفش برای تولید و انتقال گرما استفاده شود.
از مزایای این هیترها می‌توان به گرمای پاک و عاری از آلایندگی و عدم تاثیر در میزان اکسیژن محیط اشاره کرد.
با این حال، این هیترها خالی از ایراد نیستند. برای نمونه، فرآیند نصب آن‌ها معمولاً پیچیده‌تر از سایر تجهیزات گرمایش گلخانه است. همچنین برخلاف کوره‌های هوای گرم، گرمایش این نوع هیتر صنعتی به‌صورت نقطه‌ای انجام می‌شود و گردش مؤثر هوا در محیط ایجاد نمی‌کنند؛ به همین دلیل برای گرمایش فضاهای بزرگ مثل گلخانه‌ها، گزینه‌ مناسبی محسوب نمی‌شوند.

یونیت هیتر مناسب برای گرمایش گلخانه

یونیت هیتر نوعی سیستم گرمایش گلخانه است که شامل لوله‌های آب گرم و سرد است. بنابراین این سیستم شامل بویلر برای افزایش دمای آب و نیز چیلر برای کاهش دمای آب است.
سپس یونیت‌هایی در بخش‌های مختلف گلخانه نصب می‌شوند که آب گرم یا سرد را به آن‌ها می‌رسانند. هر یونیت نیز دارای فن است تا هوای وارد شده، سرد یا گرم شود و دوباره در محیط آزاد شود.
این سیستم برای کنترل دما موثر است اما هزینه خرید و تجهیزات آن بسیار بالا است. همچنین تمامی محیط باید در این سیستم لوله ‌کشی شود و ساختارهایی نیز برای نصب یونیت‌ها در ارتفاع مناسب طراحی و نصب شوند.

کوره هوای گرم؛ بهترین سیستم گرمایش گلخانه

کوره ‏های هوای گرم از دیرباز رایج‌‏ترین سیستم گرمایشی در گلخانه‏‌ها بشمار می‏روند.
کوره‌ هوای گرم با فن‌های قدرتمند، محیط گلخانه را سریع و یکنواخت گرم می‌کند و امکان حفظ دمای مناسب برای رشد گیاهان در تمام طول سال را فراهم می‌سازد.
این دستگاه در مناطق سردسیر از یخ‌زدگی و آسیب به گیاهان جلوگیری کرده و با بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته و تبادل حرارتی بالا، به کاهش قابل‌توجه هزینه‌های انرژی کمک می‌کند.
در نتیجه، استفاده از کوره‌ هوای گرم موجب بهبود شرایط کشت، افزایش عملکرد محصولات و کنترل بهتر محیط رشد در شرایط آب‌وهوایی متغیر می‌شود.

خرید بهترین سیستم گرمایش گلخانه از مجموعه کولاک گستر یزد

کولاک گستر به‌ عنوان مرجع تخصصی کوره‌های هوای گرم گلخانه‌ای در کشور شناخته می‌شود.
هیترهای گلخانه‌ای این مجموعه با بالاترین توان حرارتی، بهره‌گیری از فناوری‌های روز دنیا و طراحی کاملاً مهندسی‌ شده، نه‌تنها در ایران بلکه در میان برترین سیستم‌های گرمایشی جهان جای می‌گیرند.
این محصولات دانش ‌بنیان که توسط تیم تحقیق ‌و توسعه کولاک گستر طراحی و تولید شده‌اند، با تکیه بر تکنولوژی پیشرفته و نوآوری در ساخت، موفق به دریافت معتبرترین گواهی‌ها و تائیدیه‌ها در زمینه نوآوری، کیفیت و ایمنی شده‌اند.
برای دریافت مشاوره تخصصی و رایگان درباره انتخاب و خرید سیستم گرمایش گلخانه، همین حالا با کارشناسان کولاک گستر یزد تماس بگیرید.